ขรัวอินโข่ง เป็นผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นจิตรกรเอกประจำรัชกาลที่ 4 แห่งสมัยรัตนโกสินทร์ เป็นศิลปินในสมณเพศ และเป็นคนไทยคนแรกที่ใช้เทคนิคการเขียนภาพฝาผนังแบบตะวันตกที่แสดงปริมาตรใกล้ไกล นับเป็นศิลปินก้าวหน้าแห่งยุคที่ผสมผสานแนวดำเนินชีวิตแบบไทยกับตะวันตกเข้าด้วยกัน ซึ่งสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงยกย่องว่า ขรัวอินโข่งเป็นช่างเขียนไม่มีตัวสู้ในสมัยนั้น ท่านเกิดที่ตำบลบางจาน (บ้านดอนผิงแดด) อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี ในสมัยรัชกาลที่ 3 มีชื่อเดิมว่า "อิน" เดินทางเข้ามาบวชเป็นสามเณรที่กรุงเทพฯ แม้อายุเกินมากแล้วก็ยังไม่ยอมบวชพระ จนถูกล้อเป็นเณรโค่ง แต่ในที่สุดสามเณรอินจึงได้ยอมบวชเป็นพระที่วัดราชบูรณะ (วัดเลียบ) ชื่อจึงสันนิษฐานกันว่ามาจากการถูกเรียกล้อว่า “อินโค่ง” ซึ่งสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ทรงอธิบายว่า “โค่ง” กับ “โข่ง” แปลว่า “ใหญ่” ต่อมาโค่งเพี้ยนเป็น “โข่ง” จึงเรียกกันว่า “อินโข่ง” ส่วนคำว่า “ขรัว” ได้มาหลังจาก “พระอินโข่ง” มีพรรษาและทรงความรู้มากขึ้นจึงได้รับการเคารพนับถือเป็นพระอาจารย์ซึ่งเจ้านายสมัยนั้นนิยมเรียกว่า “ขรัว” คนทั่วไปจึงเรียกพระภิกษุอินว่า “ขรัวอินโข่ง” ถึงปัจจุบัน ผลงานของท่านที่เมืองเพชร คือ ภาพวาดในพระอุโบสถวัดมหาสมณาราม เพชรบุรี เมื่อรัชกาลที่ 4 โปรดฯ ให้ปฏิสังขรณ์วัดมหาสมณารามแล้ว ก็โปรดฯ ให้ขรัวอินโข่ง วาดภาพจิตรกรรมฝาผนัง นับเป็นภาพวาดแห่งเดียวในเมืองเพชรบุรี ประกอบด้วย ภาพการไปนมัสการพระพุทธบาท ภาพการไปนมัสการสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อื่นๆ ทางพุทธศาสนา เช่น ภาพนมัสการพระปฐมเจดีย์, ภาพนมัสการพระบรมธาตุนครศรีธรรมราช, ภาพพระนครคีรี เพชรบุรี, ภาพพระพุทธโฆษาจารย์แปลคัมภีร์ที่ลังกา และภาพทวารบาล นอกจากนี้ยังมีผลงานจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถวัดราชบูรณะ, ภาพจิตรกรรมฝาผนัง ซึ่งเป้นปริศนาธรรมในพระอุโสสถวัดบวรนิเวศวิหาร และวัดบรมนิวาส ศิษย์สำคัญของขรัวอินโข่ง ได้แก่ พระครูปษิณสังวร วัดทองธรรมชาติ กรุงเทพฯ และพระอาจารย์ฤทธิ์ วัดพลับพลาชัย จังหวัดเพชรบุรี
อ้างอิง (Reference)
บัวไทย แจ่มจันทร์ (2535). ช่างเมืองเพชรบุรี. เพชรบุรี : เพชรภูมิการพิมพ์.
องค์การบริหารส่วนจังหวัดเพชรบุรี และสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเพชรบุรี (2550).
เพชรบุรีเมืองงาม งามงานสกุลช่างเมืองเพชร. พิมพ์ครั้งที่ 2. เพชรบุรี: ธรรมสาร.
สมบูรณ์ แก่นตะเคียน, บรรณาธิการ (2525). สมุดเพชรบุรี 2525. กรุงเทพฯ :
โรงพิมพ์เรือนแก้วการพิมพ์.
คณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (2544).
วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญา จังหวัดเพชรบุรี. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร.
